Bia được làm như thế nào? Quy trình nấu bia từ A–Z

Nhiều người yêu bia nhưng không phải ai cũng biết để tạo ra một ly bia ngon, nhà nấu bia phải trải qua hàng chục công đoạn tỉ mỉ. Bia không đơn giản chỉ là nước và cồn; nó là kết tinh của malt, hoa houblon, men bia và kỹ thuật nấu truyền thống kéo dài hàng trăm năm. Mỗi dòng bia – từ Lager, Pilsner đến Weizen hay IPA – đều khác nhau ngay từ quy trình nấu. Hiểu quá trình này giúp bạn trân trọng hơn từng ngụm bia mình đang uống và phân biệt được đâu là bia chất lượng thật sự.

Bước 1: Sản xuất malt – linh hồn tạo màu và vị ngọt

Nguyên liệu quan trọng đầu tiên là malt (mạch nha), được tạo ra từ hạt đại mạch. Quy trình làm malt gồm 3 bước: ngâm nước để hạt nảy mầm, sau đó sấy khô ở nhiệt độ khác nhau để tạo ra những loại malt có màu khác nhau. Malt nhạt cho bia Lager vàng trong, malt sẫm cho Dunkel, còn malt rang đậm cho Stout và Porter. Chính malt quyết định rất lớn đến màu sắc, vị ngọt, độ béo và hương caramel, socola hay bánh mì nướng của bia.

Bước 2: Nghiền malt và trộn với nước (Mash)

Sau khi có malt, nhà nấu bia sẽ nghiền malt thành dạng hạt thô rồi trộn với nước nóng trong một nồi lớn. Giai đoạn này gọi là mashing. Nhiệt độ được điều chỉnh chính xác để enzyme trong malt phân giải tinh bột thành đường. Đây chính là “dịch đường” (wort) – nền tảng để men tạo ra cồn và CO₂ sau này.
Ở các nhà máy bia Đức, nguồn nước được kiểm soát rất chặt chẽ vì khoáng chất trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến vị bia.

Bước 3: Lọc dịch đường và chuẩn bị đun sôi

Khi quá trình “mash” hoàn tất, hỗn hợp sẽ được lọc để tách phần nước ngọt và malt rắn. Phần dịch đường được đưa sang nồi đun sôi, còn phần bã malt thường dùng làm thức ăn chăn nuôi – không hề lãng phí.

Bước 4: Đun sôi và thêm hoa houblon – tạo độ đắng và hương thơm

Đun sôi là bước quan trọng nhất vì lúc này nhà nấu bia sẽ cho hoa houblon (hops) vào. Tùy thời điểm cho hoa, bia sẽ có hương thơm mạnh hay độ đắng rõ.

Cho hoa sớm → tạo độ đắng

Cho hoa giữa quá trình → tạo hương vị cân bằng

Cho hoa cuối cùng → tạo mùi thơm đặc trưng
Những dòng IPA hiện đại thường được “dry-hopping”, tức thêm hoa sau khi lên men để hương càng thơm và tươi.

Bước 5: Làm lạnh nhanh và chuyển sang lên men

Sau khi đun sôi, dịch đường nóng phải được làm lạnh nhanh xuống khoảng 10°C (đối với Lager) hoặc 18–22°C (đối với Ale). Nếu quá chậm, hương bia sẽ bị hỏng. Khi đạt nhiệt độ thích hợp, nhà nấu bia sẽ bổ sung men bia (yeast) – nhân vật chính tạo ra cồn và khí gas tự nhiên.

Bước 6: Lên men – nơi bia “sống” và hình thành tính cách

Men sẽ ăn đường trong dịch bia và chuyển hóa thành cồn và CO₂.
Có hai kiểu lên men chính:

Lên men nổi (Ale): diễn ra ở 18–22°C, tạo ra hương trái cây như chuối, táo, lê.

Lên men đáy (Lager): ở 7–12°C, tạo vị trong trẻo, sạch và mượt.
Thời gian lên men thường kéo dài 1–2 tuần, nhưng các dòng bia như Bock hoặc Doppelbock cần lâu hơn.

Bước 7: Ủ chín (Lagering) – bí quyết tạo sự mượt mà

Sau khi lên men, bia chưa thể uống ngay vì còn gắt và chưa ổn định. Người Đức và Tiệp thường ủ bia thêm 2–8 tuần trong hầm lạnh ở 0–4°C. Giai đoạn này giúp bia trở nên mượt, sạch, sủi gas ổn định, hương vị tròn trịa. Đây là lý do bia Đức uống vào thường “êm” hơn nhiều loại bia khác.

Bước 8: Lọc, đóng chai và bảo quản

Khi bia đạt đến độ hoàn thiện, nhà máy sẽ lọc nhẹ để giữ màu trong nhưng vẫn bảo toàn hương vị. Sau đó, bia được đóng vào chai, lon hoặc keg. Một số loại bia truyền thống như Weissbier vẫn để men trong chai nhằm giữ hương tự nhiên.
Cuối cùng là khâu bảo quản lạnh – yếu tố quyết định bia nhập khẩu đến tay người Việt vẫn giữ được chất lượng chuẩn châu Âu.

Quy trình nấu bia là sự kết hợp hoàn hảo giữa khoa học và nghệ thuật. Từ hạt malt nhỏ bé đến ly bia vàng óng, mỗi bước đều đòi hỏi sự chính xác, nguyên liệu tốt và kỹ thuật truyền thống lâu đời. Hiểu được quá trình này giúp bạn trân trọng hơn hương vị của từng phong cách bia – từ vị tươi mát của Lager đến sự đậm đà của Dunkel hay độ thơm mạnh của IPA. Nếu bạn muốn trải nghiệm các dòng bia chất lượng cao, hãy ghé BiaNgon24h.vn, nơi hơn 150 loại bia nhập khẩu được bảo quản đúng chuẩn và giao hàng nhanh chóng.