Nhắc đến bia Tiệp (hay bia Séc – Slovakia), người yêu bia trên khắp thế giới đều nghĩ ngay đến Pilsner Urquell, Budweiser Budvar hay Kozel – những thương hiệu mang trong mình hơn 180 năm lịch sử ủ bia tinh khiết.
Với vị thanh mát, đắng nhẹ, bọt trắng mịn, cùng hương hoa bia Saaz đặc trưng, bia Tiệp không chỉ là đồ uống – mà là niềm tự hào quốc gia, là “ngọn nguồn của bia vàng hiện đại” được cả thế giới ngưỡng mộ.

Lịch sử hình thành – Khi Tiệp Khắc trở thành kinh đô của bia vàng

Từ thế kỷ 13 – Nghề nấu bia gắn liền lịch sử dân tộc

Từ thời Trung Cổ, vùng đất Bohemia (nay là Cộng hòa Séc) và Moravia đã nổi tiếng với nghề nấu bia. Nhờ khí hậu mát mẻ, đất đai màu mỡ và nguồn nước tinh khiết, nơi đây trở thành trung tâm sản xuất malt và hoa bia Saaz – hai nguyên liệu quý tạo nên linh hồn của bia.

Tài liệu cổ ghi lại rằng, từ năm 993, các tu sĩ tại tu viện Břevnov ở Prague đã bắt đầu ủ bia – sớm hơn cả nhiều quốc gia châu Âu khác. Tới thế kỷ 14, gần như mọi thành phố lớn ở Tiệp đều có nhà máy bia riêng, và bia trở thành thức uống không thể thiếu trong đời sống người dân.

Năm 1842 – Cuộc cách mạng mang tên “Pilsner Urquell”

Năm 1842 tại thành phố Plzeň (Pilsen), nhà nấu bia người Đức Josef Groll đã cho ra đời mẻ bia đầu tiên sử dụng:

Malt vàng nhạt (Pale Malt)

Hoa bia Saaz hảo hạng

Men Lager lên men đáy

Nguồn nước mềm tự nhiên

Kết quả là một loại bia vàng trong, bọt trắng mịn, vị thanh và hậu khô – hoàn toàn khác biệt so với những dòng bia đậm, tối thời bấy giờ.
Loại bia này được đặt tên là Pilsner Urquell, và nhanh chóng lan tỏa khắp châu Âu.

Pilsner Urquell – “nguồn gốc của bia Pilsner”, là loại bia đầu tiên đặt nền móng cho phong cách Lager vàng toàn cầu.

Slovakia – Vùng đất kế thừa và phát triển tinh thần bia Tiệp

Sau khi Tiệp Khắc tách thành hai quốc gia (Séc và Slovakia), văn hóa bia vẫn được duy trì mạnh mẽ ở cả hai nước.
Tại Slovakia, nhiều nhà máy bia truyền thống như Steiger, Zlatý Bažant, Corgoň tiếp tục phát triển dòng bia Lager và Pilsner cổ điển, giữ nguyên công thức truyền thống nhưng kết hợp công nghệ hiện đại. Nhờ đó, bia Tiệp – Slovakia ngày nay vẫn giữ được linh hồn của thế kỷ 19, vừa tinh khiết, vừa mang hơi thở thời đại.

Quy trình sản xuất bia Tiệp – Sự chính xác và kiên nhẫn

Bước 1: Chọn nguyên liệu tự nhiên

Sử dụng 4 thành phần tinh khiết theo Luật Reinheitsgebot:
nước, malt, hoa bia và men, trong đó nước vùng Plzeň mềm tự nhiên – yếu tố quyết định độ mượt của bia.

Bước 2: Nấu bia (Mashing)

Malt được đun sôi trong nhiều giai đoạn nhiệt độ khác nhau để chiết xuất đường, sau đó đun với hoa bia Saaz – loại hoa bia nhẹ, thơm, ít đắng, tạo nên hương vị “mượt” đặc trưng.

Bước 3: Lên men lạnh (Bottom Fermentation)

Quá trình lên men diễn ra ở nhiệt độ thấp (7–10°C) trong nhiều tuần, giúp bia có vị sạch, trong, ít tạp vị.

Bước 4: Ủ và trưởng thành (Lagering)

Bia được ủ trong hầm đá tự nhiên 30–90 ngày – bí quyết tạo ra vị êm, hậu khô thanh mát mà khó dòng bia nào sánh được.

Văn hóa thưởng thức bia Tiệp

Bia – biểu tượng tinh thần quốc gia

Người Séc uống bia nhiều nhất thế giới (trên 140 lít/người/năm).
Họ không uống để say, mà để kết nối, sẻ chia và tận hưởng niềm vui cuộc sống.
Quán bia ở Tiệp thường là nơi người dân gặp nhau, bàn chuyện đời – được gọi thân mật là “Hospoda”.

Cách rót bia truyền thống

Ở Tiệp, rót bia là nghệ thuật. Có 3 kiểu rót:

Hladinka – lớp bọt dày mịn (chuẩn mực nhất)

Šnyt – rót nửa bia, nửa bọt (cho buổi chiều nhẹ nhàng)

Mlíko – toàn bọt bia, uống nhanh, béo và ngọt như sữa.

Chỉ người sành bia mới biết chọn đúng kiểu rót cho từng tâm trạng.

Bia Tiệp (Séc – Slovakia) là minh chứng sống động cho tinh thần tỉ mỉ, kỷ luật và niềm đam mê của người Trung Âu. Từ những thùng gỗ cổ xưa ở Plzeň đến quán bia hiện đại khắp thế giới, bia Tiệp vẫn giữ vững vị thế “chuẩn mực vàng của bia châu Âu”. Thanh mát, tinh khiết và cân bằng – đó là lý do tại sao mỗi ly bia Tiệp luôn mang trong mình hương vị của truyền thống và tự do.